نخستین همایش ملی واژه پژوهی در علوم اسلامی

معرفی

 

محورهاي همايش

محور هاي قرآن و حديث

معناشناسي واژگاني 

ابزارهاي ريشه­شناسي، آواشناسي و تأثير آنها در فهم معاني واژگان 

نقد و بررسي روش معجمي در فهم واژگان (کتب مفردات، کتب لغت، ...)

روش­شناسي معاجم قرآني

روش­هاي جستجوي معجمي واژگان قرآني

جايگاه و اصالت شعر جاهلي در فهم واژگان قرآن

معناشناسي تاريخي واژگان

واژه شناسي اصطلاحات قرآن و حديث

جايگاه علوم در فهم واژگان

جايگاه و اصالت کتاب مقدس در فهم واژگان قرآن

تأثير پيش فرض­هاي کلامي، تاريخي، .... در فهم واژگان قرآن و حديث

جايگاه علوم قرآن و علم قرائات در پيدايش علم اللغه

واژه پژوهي اسلامي و تحول زبان عربي

حجيت قول لغوي در بيان مفهوم واژه در حوزه تفسير و حديث

ارتباط حوزه واژه پژوهي با تفسير 

زبان شناسي معاصر و واژه­پژوهي قرآني

 آسيب شناسي  واژه پژوهي

بيان تاثير و تأثر کتب مفردات از يکديگر
معاجم قرآني و جريان­هاي فکري تاريخي
آسيب­هاي تاثير و تاثر کتب مفردات از يکديگر

نقد و بررسي روش معناشناسي واژگاني (کاستي­ها و امتيازات)

نقد معاصر و واژه­پژوهي قرآني

نقد و بررسي روايات صحابه و تابعان در بيان مفهوم واژگان قرآن

آسيب­شناسي تفاسير در بيان مفاهيم واژگان قرآن

آسيب­شناسي ترجمه­ها در بيان مفاهيم واژگان قرآن

آسيب­شناسي نقد معاصر در حوزه­هاي لغت­شناسي قرآني
نقد معاصر در لغت شناسي قرآني

مستشرقان و رويکردهاي واژه­پژوهي قرآني
بررسي تطبيقي واژه­پژوهي بين شيعه و اهل سنت (امتيازات و کاستي­ها)

مقايسه تطبيقي نظريات زبان­شناسي و نقد معاصر با شيوه­هاي واژه­پژوهي قديم و جديد

محورهاي  دانش فقه، اصول و حقوق اسلامي

تاثير واژه­پژوهي در دانش فقه

پژوهش واژگان موثر در اجتهاد نوين

واژه­پژوهي در آثار فقهاي معاصر

تاثير واژه­پژوهي در فرايند استنباط احکام

تاثير واژه­پژوهي در فهم فقيه از موضوعات فقهي

ميزان توجه فقهاء به واژه­پژوهي در کتب فقه الحديث

واژه­شناسي در حوزه مباحث فقه عبادي، فقه اقتصادي، فقه سياسي و فقه جزا و ... .

آسيب­شناسي کارکرد واژه پژوهي در استنباط احکام

واژه­شناسي و واژه پژوهي اصطلاحات فقهي

تاريخچه و ديرينه شناسي واژه­پژوهي

آثار فقهي برجسته در واژه­پژوهي

واژه­پژوهي در دانش اصول فقه

واژه­پژوهي حوزه مباحث الفاظ

قول لغوي در اثبات معناي حقيقي و مجازي

واژه­پژوهي حوزه يقين

مفهوم حجيت يقين

واژه­پژوهي حوزه ظنون و امارات

حجيت قول لغوي در بين قدما و متاخران

مباني حجيت قول لغوي

حکم ظن ناشي از قول لغوي

کارکرد قول لغوي در تعيين موارد استعمال الفاظ

بررسي تعارض عرف با قول لغوي

واژه پژوهي در حوزه شک

کارکرد واژه­پژوهي در اصول عمليه

واژه­پژوهي در اصطلاحات اصول فقه

واژه­پژوهي در حقوق اسلامي

پژوهش در واژگان مورد اختلاف در قانون مجازات اسلامي

پژوهش در واژگان مورد اختلاف در قانون مدني

پژوهش در واژگان کليدي قوانين موضوعه

محورهاي فلسفه و کلام اسلامي
واژهاي پر بسامد در فلسفه اسلامي و پيشينه آنها در ادبيات عرب

واژه شناسي­هاي فيلسوفان مسلمان (نظيرفارابي، ابن سينا، ملاصدرا و...) 
نظر ابن سينا در مورد تطور دلالي الفاط از عربي به معناي اصطلاحي فيلسوفان
ريشه­هاي يوناني مصطلحات فيلسوفان اسلامي
نقش فيلسوفان نخستين اسلامي (کندي، فارابي و...) در معادل­سازي واژگان فلسفي
فارسي­نويسي فيلسوفان مسلمان و فارسي­سازي واژگان مصطلح فلسفي
ترادف و تباين واژهاي معادل يوناني با عربي
مقايسه تطبيقي واژه­­هايي نظير ملکه، قوه، وجود، ماهيت و... در زبان عربي و لاتين قرون وسطايي

جايگاه فهم عامه (sensecommon) در فلسفه تحليلي و فلسفه اسلامي

مقايسه واژه­هايي نظير جوهر، عرض، ماده، صورت، علت و .... در بين متکلمان و فيلسوفان و عرفاي مسلمان

واژه پژوهي هرمنوتيکي

تفاوت کاربردهاي کلامي و قرآني و روايي از برخي الفاظ و اصطلاحات

اشتراک و افتراق واژگان کلامي نحله هاي متکلمان در برداشت آنان از آموزه هاي ديني

محورها
اخبار
دسترسی سریع
تاریخ های مهم

تاريخ برگزاري همايش : 30/2/1395

آخرين مهلت ارسال چکيده مقالات :

آخرين مهلت ارسال اصل مقالات : 15/1/1395

آخرين مهلت ثبت نام در همايش : 5/2/1395

اطلاعات کنفرانس
 
دانشگاه یاسوج
روزهای کنفرانس:
از 1395/02/30 تا 1395/02/30

 از قرن نخست هجري فهم واژگان قرآن و حديث به عنوان يک ضرورت همواره مورد توجه مفسران و محدثان بوده است. به همين جهت نخستين کتاب هاي مفردات از همان قرن هاي نخست هجري به دست صحابه و تابعان نگاشته شده است، که مسائل از نافع بن ازرق يکي از آن است.و در قرن هاي بعد، كتاب هايي چون العين،اجزاء لغوي،...اين ضرورت در قرون متمادي، همچنان ادامه داشته است، از کوشش هاي اخير در فهم مفردات قرآن ميتوان به کتاب التحقيق في کلمات القرآن اثر سيد حسن مصطفوي، معجم الفاظ القرآن،... اشاره کرد، و در هر دوره زماني قرآن پژوهان و حديث شناسان خود را نيازمند تدوين کتب لغت جديد ديده­اند. دلايل متفاوتي سبب تدوين کتب مفردات در قرآن و حديث گشته است؛ از جمله آن ميتوان به موارد ذيل اشاره کرد:

نخست:گستره زبان عربي و واژگان آن، که هيچ کس را ياراي احاطه بر آن نيست.

دوم:فاصله زماني بين نزول قرآن کريم و صدور حديث با فهم مفسر و يا محدث و تطور معاني واژگان در طول زمان، که عدم اطلاع از اين تطور ميتواند، منجر به برداشت خطا در فهم واژگان قرآن و حديث گردد.

سوم:ورود خطا در فهم متقدمان از واژگان قرآن و حديث، به ويژه در فهم صحابه از واژگان قرآن.

چهارم:وجود احتمالات مختلف و بدون ترجيح در معاني واژگان علوم اسلامي و کارايي آن در استنباط احکام

پنجم: عدم سازگاري ميان معاني واژگان در کلام صحابه و تابعان با سياق آيات، فضاي صدور، ادله عقلي، .....

ششم:‌ضرورت نقد مباني نظريات گوناگون در فهم وا‍ژگان قرآن، مانند نقد نظريه رجوع يه ادبيات جاهلي، توسط برخي معاصران چون طه حسين، فواد سزگين، ...

هفتم: طرح مباني و نظريات جديد در حوزه فهم وا‍ژگان چون مقارنه بين زبان هاي سامي، يا معناشناسي تاريخي واژگاني و ...

دبیر : دکتر محمود رضا رحیمی
دبیر علمی : دکتر بي بي زينب حسيني حسيني
دبیر اجرایی : جناب آقای ابوالفضل علیشاهی
كليه حقوق اين پورتال‌ برای پایگاه استنادی علوم جهان اسلام محفوظ است.
طراحی و اجرا: شرکت آداک